U bevindt zich hier: Home / Over Zeevang / Beets

Beets

Prent Beets

Meer informatie kunt u vinden op de website van Beets.

De naam van het dorp Beets, of zoals de inwoners zelf zeggen: de Beets, stamt vermoedelijk uit de friese "beeks" (beek), hetgeen betekent liggend aan een beek en/of laaggelegen moeras.

Het dorp is een zogenaamd "lintdorp" met een kleine kern. Het ligt ten noorden van Oosthuizen en grenst in het oosten aan de N 247. De rijksweg A7 doorsnijdt door een viaduct het dorp. In de kern ligt de 550 jaar oude kerk met daar tegenover het dorpshuis "De Drie Hamers" en de openbare basischool "Meester Haye". Aan de zuidgrens ligt de Korsloot, een eeuwenoude waterweg die de Beemster ringvaart verbindt met het Markermeer. De oostgrens wordt gevormd door het overgaan van de Zomerdijk Beets in Zomerdijk Oudendijk. Voorheen liep een apart landpad van Beets (vanaf de kerk) naar Oudendijk. Tegenwoordig bestaat dit niet meer, wel is het mogelijk via een aangegeven route door de weilanden van Beets naar Oudendijk te lopen.

Het dorp kent een rijke historie, waarvan betrekkelijk veel bewaard is gebleven.
De diverse archieven, zoals het Streekarchief Waterland te Purmerend, bieden veel informatie. Vóór circa 1300 bestond reeds een soort dorpskern, vermoedelijk reeds zelfs voor 1200. Harde bewijzen ontbreken helaas. Op een kaart van de Havermeer uit 1217 komt Beets voor, echter deze kaart is vermoedelijk pas later, omstreeks 1500, gemaakt.

Als gevolg van de laatste ijstijd lag het land rond Beets in die jaren hoog genoeg om de bewoners een redelijke mate van veiligheid te verschaffen tegen het water. Door het ontwateren van de veengronden daalde het grondniveau waardoor aan het eind van de 14e eeuw dringende behoefte bestond aan dijken. Toch vonden in 1477 zo’n 230 Beetsers een onderkomen in de 45 huizen. Vele jaren bestond het leefpatroon uit veeteelt en visserij. Toen de Beemster in het begin van de 17e eeuw werd drooggelegd moesten ook vele Beetsers omzien naar een andere stiel. De haringvisserij en vrachtvaart alsmede vooral timmerwerfwerkzaamheden boden een vaak goed alternatief.

Het aantal inwoners steeg maar langzaam in de jaren die volgden; in 1850 waren er 440 Beetsers die in 107 huizen een onderkomen vonden. In 1970 was het inwonertal gestegen tot 505, anno 2006 zijn dit er 556 die in 221 huizen wonen. De nijverheid is van veeteelt, veehandelaren, kleine middenstanders en enkele industrieën verschoven naar het forensendom. Voor de Tweede Wereldoorlog telde Beets liefst zo’n 40 middenstanders, nu is er geen enkele winkel meer in Beets.

Beets KerkDe kerk in Beets

Een apart verhaal vormt het oudste gebouw van de Beets, de kerk. In 1450 gebouwd als rooms-katholieke kerk, vond in Beets ook de hervormingsgedachte plaats en bood de kerk in 1574 onderdak aan hervormden. De eerste dominee, Bernardus Bernardii, was overigens een ex-roomskatholieke geestelijke. Tegen
de verwachting in bracht de overgang wel wat problemen: vendels van de Watergeuzen uit Hoorn en Alkmaar roofden voor ruim 1000 guldens (!) alles wat los en vast zat uit de kerk.

Het gebouw werd al snel gebruikt voor drie doeleinden: als kerk, als raadhuis en als school. Dat werd definitief toen in 1680 een muur in de kruiskerk werd geplaatst en het schip een extra verdieping kreeg. In feite werd dit één van de eerste multifunctionele gebouwen! In 1798, toen de scheiding tussen kerk en staat ook in Beets een feit werd, kreeg de burgerlijke overheid de raadszaal in eigendom.

In het begin van de 19e eeuw werd om militaire reden de toren eveneens eigendom van de burgerlijke gemeente. De schoolmeester, koster en belastingontvanger kreeg een dubbelfunctie, enerzijds als dienaar van de Hervormde Gemeente, anderszijds als ambtenaar in dienst van de burgerlijke overheid. In 1975 kon de Hervormde Gemeente de kosten van de kerk niet meer opbrengen en werd deze eigendom van de "Stichting Oude Hollandse Kerken". De kerk is nog steeds in gebruik, de raadszaal wordt ook gebruikt als trouwlocatie. Het voordeel is dat boven getrouwd kan worden en dat de inzegening beneden kan plaatsvinden. Voorts wordt het gebouw gebruikt voor concerten en voor tentoonstellingen. De verhuur en het beheer is in handen van vrijwilligers.

Bezoekadres

Raadhuisstraat 24
Oosthuizen

Postadres

Postbus 1
1474 ZG Oosthuizen
Tel: (0299) 409 409
Fax: (0299) 409 429

E-mail: gemeente@zeevang.nl
Openingstijden
Routebeschrijving

 

Digitale gemeentegids
Digitale gemeentegids
 

 Twitter Gemeente Zeevang

Twitter Zeevang

 

 Link naar informatiepagina met info over voorgenomen fusie met gemeente Edam-Volendam.

Info over de fusie